wstęp
więcej

"Zimna wojna" - kontekst historyczny

 
W 1955 roku dominuje w Europie atmosfera napięcia, podejrzliwości i obaw przed III wojną światową. Od prawie 10 lat rozgrywa się tak zwana "zimna wojna". Świat wyraźnie podzielił się na dwa wrogie obozy.

Niektórzy historycy twierdzą, że początkiem zimnej wojny były wypowiedzi Winstona Churchilla i Stalina w 1946 roku. Inni historycy są zdania, że właściwie już od momentu zakończenia II wojny światowej zaczęła się zimna wojna.

W 1949 roku powstaje sojusz wojskowy NATO. Również w 1949 roku Mao Zedong ogłasza powstanie Chińskiej Republiki Ludowej, a w 1950 roku komunistyczna armia chińska zmusza wojsko Czang Kai-szeka do ucieczki na Taiwan.

W 1952 roku podpisano układ o powstaniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, a w kwietniu 1954 roku Rada NATO umieściła w strategii sojuszu możliwość użycia taktycznej broni jądrowej w sytuacji, jeśli wybuchnie wojna między Związkiem Radzieckim a państwami NATO. Nikita Chruszczow i jego współpracownicy przechodzą do "kontrofensywy" - w maju 1955 roku w Warszawie zostaje podpisany przez 8 państw Układ Warszawski.

Od 1946 roku Amerykanie pracują nad międzykontynentalnymi rakietami balistycznymi (zasięg powyżej 5500 km). Takie rakiety były budowane w celu przenoszenia głowic nuklearnych. Związek Radziecki nie pozostaje w tyle. Dzięki pracy wielu szpiegów i tajnych agentów już w 1949 roku Rosjanie dysponują bombą atomową. W 1953 roku rosyjscy konstruktorzy rozpoczynają prace nad międzykontynentalnymi rakietami balistycznymi

Nieoczekiwanie zaczyna się konsolidować i wspólnie działać grupa państw, która nie chce się angażować ani po stronie Układu warszawskiego, ani po stronie NATO. Na konferencji w Bandungu (18-24 kwietnia 1955) spotykają się przedstawiciele 29 państw, które tworzą ruch państw niezaangażowanych. Strategiczne role w ruchu odgrywają przywódcy Jugosławii, Indonezji, Chin i Indii.

Nie należy też zapominać o tym , że pomiędzy 1945 rokiem a 1955 rozgrywa się kilka krwawych wojen - np. wojna domowa w Grecji (1946-1949, ponad 40 tysięcy zabitych), wojna w Indochinach (1946-1954, ponad 790 tysięcy zabitych) czy wojna koreańska (1950-1953, około 1.5 miliona zabitych). Mało kto o tym pamięta, ale właśnie w czasie wojny koreańskiej świat był dosłownie o włos od wojny atomowej. Amerykańscy generałowie i politycy całkiem poważnie rozważali "prewencyjne" użycie w Korei bomb atomowych.

Jednak "cichymi bohaterami" zimnej wojny byli szpiedzy i tajni agenci. I byli to bohaterowie zarówno pozytywni, jak i negatywni.




 

 
 
AA
 
 
Kontakt