wstęp
więcej

„Panowie (hrabiowie) na Ruszczy i Branicach”

 
W licznych miejscach w Polsce (np. w częstochowskiej kaplicy Czarnej Madonny czy krakowskim kościele św. Piotra i Pawła) spotyka się epitafia „panów [lub hrabiów] na Ruszczy i Branicach”.

Miejscowości te były bowiem gniazdem rodziny Branickich herbu Gryf, niezwykle zasłużonej dla dawnej Rzeczypospolitej. Szczególnie w czasach rozbicia dzielnicowego Gryfici, mający dobra w Małopolsce, na Śląsku i Pomorzu, odgrywali znaczącą rolę w rządzeniu państwem. Na terenie obecnej Nowej Huty w ich władaniu znajdowały się: Ruszcza, Branice, Krzesławice, a potem Kantorowice.

Ich przeciwnikami byli Odrowąże, posiadający Mogiłę. Szczytowym momentem rywalizacji dwóch rodów była bitwa nad Dłubnią w 1225 roku, po której Gryfici utracili swoje włości i musieli się udać na wygnanie. Potem ich dobra zostały zwrócone.

Ostatni z rodu (a zarazem ostatni hetman wielki dawnej Rzeczpospolitej), Jan Klemens Branicki (1689-1771), choć mieszkał w Warszawie lub Białymstoku, nie zerwał z rodzinną tradycją i nosił tytuł: Jan Klemens, hrabia na Ruszczy i Branicach.

 
 
AA
 
 
Kontakt